25 Nov 2014

Chuyện hút thuốc và những cô gái đáng yêu

tôi vừa viết một bài về Rabbit ơi, chạy đi của John Updike.
có một điểm tôi không đưa vào bài này, và thực sự tôi cũng thấy chưa cần thiết để nói về nó trên một column điểm sách, mặc dù đó là ấn tượng đầu tiên và mạnh mẽ nhất khi tôi đọc Rabbit, Run, đó là chuyện hút thuốc 

Hút-thuốc rõ ràng là một vấn đề cực kỳ nan giải. tôi đã từng nói chuyện với một số bạn gái phát biểu hùng hồn thế này: bọn nó ấy mà (cái bọn đàn ông hút thuốc) biết là có hại mà vẫn hút, rồi lý do lý trấu là hút để tỉnh táo, tập trung, để đến khi phát bệnh chết mịa chúng nó đi rồi sáng mắt ra blah blah. tôi nghe thấy thế cũng chỉ tủm tỉm cười, vì quả thực để thốt lên được những lời đó, các bạn í hẳn phải là những người con gái rất đáng yêu 

23 Nov 2014

Chu kỳ bốn năm

chu kỳ bốn năm là quãng thời gian thật lạ. đối với những người có ký ức ngắn ngủi như tôi, mọi thứ như cô đặc lại. thực tại là khoảng trống bé nhỏ. tôi sống trọn vẹn với nó, gần như chẳng để ý đến gì khác xung quanh. tôi lọt thỏm giữa những gãy vỡ, tôi tan chảy vào không gian có tôi, có em, có tiếng cười nói làm nền, có sự im lặng làm khung cảnh chính.
tôi chỉ nghe mỗi tiếng đồng hồ tích tắc. hẳn em đã ngủ.
giờ này, bốn năm trước, tôi bước lên tàu B ở Paris. ngồi ngược hướng. cảnh vật vụt qua trước mắt. tôi còn không biết mình sẽ làm gì với cuộc đời. "cuộc đời" là một từ quá to tát. hay nhắc đến nó, chứng tỏ tôi cũng là đứa kiêu ngạo và tự mãn. ngày ấy tôi còn chưa quen em.
tôi đã biết thế nào là một thời tuổi trẻ lạc lối. tôi chẳng đón định, tôi chỉ sa chân vào, và biết mình sẽ lạc lối như thế mãi.
năm phút tàu B ở Paris, bỗng chốc tôi nhìn thấy tất thảy cuộc đời vụt trôi phía trước. tôi biết rõ từng ga đến, tôi biết mình sẽ phải làm gì. tất nhiên tôi không biết mình sẽ gặp em, nhưng thôi, chuyện đó không quá quan trọng. không có chuyện gì là quan trọng. đừng dùng những từ quá to tát. miễn là ta có gặp nhau.
hồi ở Paris tôi có thích một cô. ngày tôi về, cô ấy nhìn tôi buột miệng bảo, thế thì buồn nhỉ. bẵng đi mấy năm tôi liên lạc lại, cô vẫn ở đó, vẫn vui vẻ hồn nhiên, chỉ có điều không còn nhớ ra tôi. hồi đó tôi vẫn còn là một chàng trai tử tế, cô quên tôi cũng phải. thực ra tôi rất sợ người ta nhớ đến mình, nhất là ai đó nhớ đến mình như một chàng trai tử tế. bất hạnh làm sao cho một gã đàn ông tử tế lang thang vất vưởng trong cuộc đời này.
bốn năm trước tôi thế nào nhỉ, có thú vị hay nhạt nhẽo? tôi không còn nhớ nữa. hình như cũng có chút lăng nhăng, chút mẫn cảm, chút khổ hạnh, chút hoang tàng, chút lãng tử, chút lông bông, chút quy tắc. còn bây giờ? nhiều hơn chăng, hay là pha cả đống hổ lốn ấy vào với nhau. có lẽ.
bốn năm qua là quãng thời gian trầm lặng. tôi làm một công việc trầm lặng. tôi giữ bản thân ở vị trí có thể quan sát. tôi cảm nhận được nhiều hơn những âm thanh, cảm xúc, xung đột. lâu lâu tôi vẫn lên cơn chập cheng, nhưng không thường xuyên lắm. cảm giác như pha loãng vào không gian. không còn bù tú, ngột ngạt như xưa.
dẫu thế nào, thành thật, em và tôi vẫn là hai kẻ may mắn. em có thấy ngọn đèn đường rọi qua những tán cây xào xạc? tiếng lá cọ vào nhau là thanh âm nhẹ nhàng nhất ta có thể nghe. và đầy nhục cảm, em ạ. kể cho anh em đã mơ gì ngày hôm qua.

21 Nov 2014

Hai dòng chảy ký ức

Tuổi trẻ là một khối dồn nén. Nó có sức phá hậu đến nỗi, vào một thời điểm những tưởng đã quay lưng với cuộc đời, ta chợt nhìn lại và thấy vần vũ quanh mình những gương mặt, mối tình, những lần gặp gỡ, các cảm xúc chân thực và sống động như dao cứa. Đó là tình cảnh của Roland, nhân vật tuy xuất hiện về cuối trong Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối (Trần Bạch Lan dịch, Nhã Nam & NXB Văn Học) nhưng lại là mắt xích giải đáp cho mớ ngổn ngang còn lại. Một ngày bước qua quán cà phê La Condé thời xưa cũ rồi nhận ra quán đã đổi thành một cửa hiệu khác, Roland tái dựng ký ức về một cô gái mà anh đã gặp, đã yêu và đánh mất.

19 Nov 2014

A girl at my door

phim gây xôn xao nhất trong tháng qua chắc hẳn là Gone Girl. nhiều người gần như phát cuồng lên vì nó, nhưng tôi không thích phim này. nó vẫn hợp với suy nghĩ của tôi từ trước tới nay: phụ nữ khó chịu nhất là phụ nữ thủ đoạn. nhưng chính vì thế mà câu chuyện trở nên quá đơn giản, một phụ nữ thủ đoạn đặt cạnh một anh chồng quá vụng và đoảng. đặt cạnh một anh chồng khôn ngoan thì mọi thứ đã khác. một số đàn ông có một thứ vũ khí độc quyền, cực kỳ đáng sợ, và đáng sợ một cách bình thản, đó là khả năng manipulate người khác hehe. một thứ hổ báo và chó săn từ trong tâm. Gone Girl gạt qua một bên cái bản năng chó săn tảng ẩn trong mỗi thằng đàn ông, thế nên câu chuyện diễn ra một chiều. cái motif phụ nữ manipulate đàn ông thực ra đã cũ và nhạt toẹt như nước ốc. thực tế khác hẳn 

17 Nov 2014

Nghĩa địa Praha (2) và Bóng hình của gió

Ẩn ngữ của đối xứng

Đối xứng là đặc tính kỳ lạ của thế giới, và thế giới sách không phải ngoại lệ. Mỗi câu chuyện là một “lịch sử” nhỏ, được tạo dựng từ một chuỗi ký ức của các đối tượng-nhân vật qua lăng kính của người kể. Mỗi cuốn sách là một “lịch sử” đầy đặn hơn, soi rọi phần nào thế giới thực. Cũng như có thể hư cấu lịch sử, người ta có thể làm giả những cuốn sách. Và cũng như một tập hợp ký ức, sách là thứ có thể rơi vào lãng quên.

Ta sẽ gặp định mệnh trớ trêu của tạo tác và hủy tàn, sự soi chiếu của thế giới thực trong thế giới sách qua hai tiểu thuyết với những cấu trúc đối xứng khác nhau. Ở Nghĩa địa Praha (Lê Thúy Hiền dịch), Umberto Eco sắp xếp các chương xen kẽ bằng lời kể của hai nhân cách kỳ dị, một trùm mật vụ và một thầy dòng, cùng trải qua mớ mắc míu lịch sử. Còn ở Bóng hình của gió (Nghiêm Xuân Hoàng - Võ Hồng Long dịch), Carlos Ruiz Zafón dựng hai cuộc đời tương đồng qua trục thời gian đối xứng: một nhà văn lạc thời chạy trốn khỏi Barcelona trước cuộc nội chiến và cậu thiếu niên tràn đầy tình yêu và lý tưởng lần tìm lại quá khứ sau chiến tranh.

15 Aug 2014

Nghĩa địa Praha (1)

[có phần 1 nghĩa là sẽ có phần 2 :p phần này dẫn nhập thôi. nói chung là, có những thứ không thể không giải quyết, mà nhất là trong mảng mình đang nắm, cứ im ỉm im ỉm rồi lờ đi thì cũng hơi có lỗi với hậu thế :p còn những thứ không phải mảng của tôi ấy mà, thôi bỏ đi, phát biểu lăng nhăng làm gì, tôi đâu có rảnh hê hê]

Ba cách đọc Umberto Eco

Không hiếm khi ta lạc vào không gian khó nhằn của sự đọc, chẳng hạn một tu viện trung cổ trong Tên của đóa hồng hay một nước Ấn thuộc Anh trong Những đứa con của nửa đêm ­– chẳng khác nào đứng giữa một cánh rừng xa lạ và bức bối. Thử tưởng tượng một đội bóng châu Âu phải đánh vật giữa tiết trời như phòng xông hơi của xứ sở samba mùa hè này!

16 Jun 2014

Một phát ân huệ

Cho đến khi thua cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất, trong số những thế lực phương Tây, người Pháp hiểu xứ sở này hơn ai hết. Thế mà sau gần một thế kỷ hiện diện, họ lại không kịp chuẩn bị cho sự cáo từ. Việc trở lại Bắc Kỳ năm 1946 là nỗ lực cứu vãn danh dự của người Pháp sau khi quân Nhật làm cho bẽ mặt. Đội quân mới của tướng Jean-Étienne Valluy tới Đông Dương với thái độ hiếu chiến trong khi không hiểu gì về xứ sở này, cùng sự phức tạp của những rắc rối đang đợi phía trước.


Những quyết định lớn của đời người được giản lược vào trong tích tắc.